Referenda

 

J. de Ruiter

17 januari 2017

 

 

Het is onmogelijk voor de meeste mensen, ook voor mensen met meer opleiding en/of maatschappelijke ervaring, om over belangrijke maatschappelijke vraagstukken een onderbouwd en afgewogen oordeel te hebben. Dit vanwege de complexiteit der dingen.

Het heeft dus geen zin om alle burgers mee te laten stemmen als het gaat om besluiten in de politiek over minder eenvoudige zaken. Referenda zullen dus i.h.a. niet leiden tot serieuze antwoorden op serieuze vraagstukken.

Er zijn trouwens ook grote risico’s aan verbonden. Een groot risico is bijvoorbeeld dat de kiezers beïnvloed worden door oneliners van allerlei belanghebbenden die de compexiteit van het betreffende vraagstuk (al dan niet bewust) versimpelen.

Wij kunnen dus weinig anders doen dan de politieke besluitvorming delegeren naar anderen van wie we mogen verwachten dat zij zich voldoende in de materie hebben ingewerkt en in staat en ook bereid zijn hierover een afgewogen standpunt in te nemen. In ons democratisch bestel betekent dit dat de burger eerst kiest voor een politieke partij die aansluit bij de eigen visie op de maatschappij en vervolgens stemt op partijleden die vanuit deze visie bij relevante kwesties op een overtuigende manier onderbouwde en afgewogen standpunten aandragen.

 

Referenda kunnen wel zin hebben als in de politiek gekozen moet worden uit twee of meer verschilllende alternatieven die elk afzonderlijk acceptabel zijn (vanuit het algemene belang gezien) en elk ook duidelijke voor- en tegenstanders kennen. In dat geval hoort het referendum ook bindend te zijn.